SPAT onderzoekt

 Wat moet Twitter nu? Van de eerste hashtag tot de laatste update

“We live in the Age of the Upgrade, and the generation raised on the Internet is the most fickle of brand champions: it loves something passionately, until it doesn’t. Then it moves on.” – New York Times

Tijden veranderen: MySpace en Hyves zijn vervangen door Facebook en Instagram, en sociale media moeten hard werken om relevant te blijven. Twitter is daarin geen uitzondering. In 2006 zette Twitter langzaam zijn eerste stapjes met één simpel doel: via je telefoon een status update sturen en al je vrienden tegelijk op de hoogte houden. De eerste tweet kwam van een van de oprichters en de huidige CEO Jack Dorsey: “Just setting up my twttr”. Al snel groeide het sociale medium uit tot één van de meest populaire websites: in het eerste jaar steeg het aantal gebruikers van 1000 tot 750 000, tot 319 miljoen in 2017.

Twitter verschilde van de sociale media van de jaren 2000 (zoals Facebook of MySpace) in dat je berichten kon sturen via je telefoon. Het waren sms’jes met een wereldwijd bereik. Meer dan 10 jaar na het ontstaan van Twitter is het gebruikersaantal gestagneerd en verliest het van nieuwe sociale media als Instagram en Snapchat. Toch wil het Centraal Bureau Statistiek Twitter nu gaan gebruiken om af te lezen hoe veilig of onveilig de Nederlandse samenleving zich voelt. Hoe is een sociaal medium dat begon als een status update naar vrienden uitgegroeid tot thermometer van de samenleving? En betekent dit dat Twitter, ondanks de slechte resultaten, toch een toekomst heeft?

Het lijkt erop dat Twitter zijn beste tijd gehad heeft; het aantal gebruikers stagneert en de directie lijkt nauwelijks te weten welke kant het bedrijf op moet. Tien jaar geleden was het echter een nieuw speeltje dat iedereen voor zich leek te winnen. Dat kwam voornamelijk door de handigste en bekendste functie van Twitter: de real-time feed. Door deze functie krijg je de nieuwste berichten als eerst te zien en zijn er constante updates beschikbaar in de vorm van berichten én afbeeldingen. Dit werd vooral geprezen tijdens grote nieuwswaardige gebeurtenissen. Het vliegtuig dat in de rivier de Hudson landde werd als eerst verslagen door een Twitter-gebruiker en ook de bomaanslag in Boston werd door omstanders op Twitter meegedeeld.

De real-time feed zorgde ervoor dat Twitter enorm veel populariteit genoot en het gebruikersaantal steeg. De trending topic van dat moment plus de ervaringen van omstanders maakten van Twitter een onmisbare bron van nieuws en updates. Het was geen sociale hub waar je verhalen op kwijt kon, het werd een essentiële tool om het laatste nieuws te volgen. Daarnaast bood Twitter gebruikers ook verbintenis, participatie en een manier om hun gedachten te organiseren (Burgess, 2015). Het gebruik van de hashtag categoriseerde onderwerpen waardoor groepen mensen elkaar konden vinden en mee konden helpen met het verspreiden van nieuws. Bijvoorbeeld tijdens de Iraanse verkiezingen in 2009 of de revolutie van de Arabische Lente in 2010. Mensen hielden elkaar op de hoogte, waarschuwden elkaar en boden elkaar een plek aan om te schuilen. Ook recenter nog zorgden hashtags ervoor dat mensen elkaar vonden in protest: bijvoorbeeld bij de protesten tegen de homomishandeling die plaatsvond in april in Arnhem met #handinhand.

Twitter is door de jaren heen uitgegroeid tot een manier om mensen van over de hele wereld bij elkaar te brengen. Maar meer dan 10 jaar na de oprichting van het sociale netwerk is Twitter zijn momentum verloren. Het artikel van de New York Times waar bovenstaande quote vandaan, komt legt uit waardoor dat komt. Terwijl Facebook meegroeide met de hoeveelheid gebruikers en hun behoeften, kon Twitter zoveel gebruikers eigenlijk niet aan. Het was bijvoorbeeld niet voorbereid op de gevolgen die de anonimiteit van Twitter met zich meebracht, zoals cyberpesten en ook ontstonden er problemen bij de populaire ‘#’. Teveel mensen die over één onderwerp tweeten zorgde voor chaos. Daarnaast ontstonden er nepaccounts (of bots) die hashtags overnamen en er misbruik van maakten. Dit gebeurde bijvoorbeeld bij protesten in Mexico in 2014. Toen werden Twitterbots gebruikt om de protest hashtag #YaMeCanse[1] onbruikbaar te maken en ervoor te zorgen dat mensen elkaar niet konden vinden of communiceren (Suarez-Serrato, 2016).

Hoewel het aantal tweets dat wordt verstuurd  per maand steeds minder wordt, wil het Centraal Bureau Statistiek nu gebruik gaan maken van Twitter om de gevoelens van de samenleving te meten. Het gebruik van een trending topic geeft namelijk een goede weergave van waar mensen over nadenken en daarbij, wat men ervan vindt. In Nederland wordt Twitter daarom ook graag gebruikt als meting van wat mensen van televisieprogramma’s vinden, dat is te zien aan de aanwezigheid van de programma’s op Twitter. Ook werd er in 2015 al een onderzoek gepubliceerd over het gebruik van Twitter in het meten van het Bruto Nationaal Geluk in Turkije. Uit dat onderzoek bleek dat bij het bestuderen van ongeveer 35 miljoen tweets, er hetzelfde resultaat uitkwam als bij een officieel onderzoek (Onur Durahim & Coşkun).

Het aantal gebruikers stagneert en het aantal tweets daalt, maar het nut dat Twitter kan dienen blijft bestaan. Bij allerlei belangrijke maatschappelijke kwesties, en relletjes om wie er is uitgenodigd op het boekenbal, steekt Twitter de kop op en laat zien wat het kan: wie vindt wat? Wat is het laatste nieuws? Wat heeft Trump erover te zeggen? Twitter is het enige medium waar je interactief met nieuws om kan gaan: door het plaatsen van een hashtag in jouw tweet kan iedereen die geïnteresseerd is in dat onderwerp jouw persoonlijke mening lezen. Dit maakt het een enorme database van meningen over (belangrijke) onderwerpen, waar het CBS goed uit kan putten. Die waarde van Twitter, de combinatie van nieuws en mening, is nog steeds het meest waardevolle element aan het sociale medium en dat zal ervoor zorgen dat het ook nog lang van waarde zal zijn.

[1] De hashtag #YaMeCanse ontstond nadat er 43 studenten vermist raakten in Mexico en een advocaat na een persvoorlichting zei: Ya me canse (ik ben moe). Op Twitter gebruikten mensen massaal de # om hun boosheid over de situatie te delen. Meer informatie hier.