SPAT onderzoekt

De ondergrondse wereld achter Instagram

Op social media is niets wat het lijkt. Dit bevestigden zes HvA-studenten door het verzamelen van tienduizend volgers met een nep-Instagramaccount. Ze creëerden een social influencer genaamd ‘Nykkie’, die op de hipste plekken kwam en daar foto’s van op Instagram zette. Buiten het experiment om viel het me al een tijdje op: Instagram-accounts  met niet de meest veelzeggende content, maar met erg veel volgers in een klein tijdsbestek. Nu schijnt er een ‘verborgen’ wereldje te zitten achter Instagram en zijn nep volgers en likes op Instagram een heuse business.

Apps en forums
Je ziet het steeds vaker voorbij komen: accounts die van de een op andere dag tienduizend volgers op Instagram erbij hebben. Nep volgers en likes op Instagram is big business. Maar hoe gaat deze ‘Instagram fraude’ in z’n werk? Al een aantal jaar wordt een virus gebruikt voor het stelen van creditcarddata van internetgebruikers. Dit virus genaamd Zeus wordt nu ook ingezet voor het krijgen van volgers en likes op Instagram. Zeus genereert dus valse likes en volgers. De makers verkopen deze op verschillende fora. Marketeers maken gretig gebruik van dit virus, want op deze manier kun je nieuwe artiesten, merken of Instagramaccounts heel snel populair laten lijken. En met Instagram valt tegenwoordig erg veel geld te verdienen. Voor een klein bedrag kun je snel volgers krijgen op je account.

Het is heel gemakkelijk om volgers te krijgen. Als je op Google intypt ‘buy Instagram followers’ krijg je gelijk tientallen resultaten. Voor zo’n vijftien dollar kun je al vijfduizend volgers erbij krijgen. Het hangt van het bedrijf af of je echte of neppe volgers krijgt.

Daarnaast heb je ook de follow-for-follow-apps. Dit is niet zo shady als volgers kopen, maar ook de apps zijn geen zuivere koffie. Ze zorgen ervoor dat je ongeveer achtduizend mensen volgt, waardoor die achtduizend mensen jou ook weer terug volgen. Dit zorgt er wel voor dat je veel mensen volgt en wellicht berichten in je nieuwsfeed krijgt die je absoluut niet interessant vindt. Via de app Like4Like kun je volgers kopen, maar dan niet met geld maar door zelf mensen te volgen en te liken. Daarvoor krijg je punten waarmee je volgers kunt kopen.

Ook likes kun je kopen op verschillende Internet Hacker forums, dat is dezelfde plaats waar je naar toe gaat voor het kopen van creditcardgegevens. Instagram is al een tijdje bezig om de boel op te schonen. De opruimactie van Instagram laat zien dat het bedrijf tegen nepvolgers is en het kopen daarvan.

Voor veel mensen is het kopen van volgers en likes een manier om hun account of bedrijfje een goede start te geven. Met meer volgers ben je ook interessanter voor persbureaus en partners om mee samen te werken. Wanneer mensen zien dat je veel volgers hebt, lijkt het alsof je populair bent, waardoor mensen je eerder zullen volgen. Ook likes zijn belangrijk voor persbureaus. Als zij een account zien met veel volgers, maar waar nergens op de berichten wordt gereageerd, zien zij ook dat er iets niet klopt. En daar is dus een trucje op verzonnen: het kopen van likes.

Instagram experiment
Het is niet de eerste keer dat het ‘misbruik’ van Instagram aan het licht komt. Dit jaar werd bekend dat zes informatie & communicatie studenten aan de Hogeschool van Amsterdam tienduizend volgers hadden verzameld met een nep Instagramaccount. Het ging om het Instagram-account van Nykkie van Zessen: een Amsterdams meisje dat met foto’s van haar leven binnen drie maanden tienduizend volgers verzamelde. Het was een experiment om te laten zien hoe gemakkelijk je op social media een vertekend beeld kunt schetsen. Het moest een account voorstellen van een ‘social influencer’, iemand die de hipste plekken bezoekt, zich volgens de mode kleedt en selfies en foto’s post van de nieuwste trends en producten.

Er gaat een hele wereld schuil rond Instagram, die niet iedereen kent. Iedereen kan via shady apps en forums volgers kopen, of veel volgers volgen die je dan terug volgen. Dit alles gebeurt gratis of voor een paar euro. Voor veel mensen is het een eerste opstapje om een start te maken met hun account. Ook al is Instagram bezig om het kopen van nepvolgers moeilijker te maken en nepaccounts te verwijderen, ligt het kopen van likes en volgers op dit moment nog binnen handbereik. Instagram is voor veel mensen niet slechts een app om leuke foto’s te delen, maar een manier om bekendheid te creëren en er zelfs geld mee te verdienen. Maar wie weet op wat voor shady forums je account terecht komt als je volgers koopt. En is iedereen over een tijdje dan een social influencer? Instagram wil dat niet en wil alleen echte en betrokken mensen hebben, zoals het hoort.