SPAT onderzoekt

Facebook: je privé toch niet zo privé

Bijna tien miljoen Nederlanders zijn actief op Facebook en bijna negentig procent daarvan heeft de app. Bij al deze miljoenen mensen popt er keer op keer weer zo’n schreeuwerige melding op die ons gebiedt dat we de nieuwste update van Facebook moeten downloaden. Het is amper bij te houden, iedereen klikt wat weg: algemene voorwaarden klik, cookies klik, nieuwe voorwaarden klik. Mark Zuckerberg, oprichter van Facebook, lijkt zo’n schappelijke vent maar gaat vol onderuit met deze nieuwe versies van Facebook. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) handelt Facebook in strijd met de privacywetgeving.

Facebook informeert gebruikers onvoldoende over het gebruik van de persoonsgegevens. Daarnaast worden bijzondere gegevens van gevoelige aard (bijvoorbeeld over iemands geaardheid of religie) gebruikt zonder dat hier uitdrukkelijk toestemming voor is gegeven door de gebruikers. Mocht Facebook dit niet veranderen dan wordt hen een sanctie opgelegd door de Autoriteit Persoonsgegevens.

Als een bedrijf persoonsgegevens verwerkt dan is dit bedrijf, en dus ook Facebook, wettelijk verplicht om de gebruikers op een begrijpelijke manier hierover te informeren. Facebook overtreedt deze regeling door de persoonsgegevens voor gerichte advertenties te gebruiken zonder voldoende informatie te verschaffen aan de gebruikers, van wie de gegevens afkomstig zijn. Er wordt bijvoorbeeld niet duidelijk gesteld dat het surfgedrag van gebruikers ook buiten de Facebooksite en -app worden gevolgd, ook als zij zijn uitgelogd. Dit gebeurt onder andere door de ‘like-button’ op diverse andere sites te plaatsen.

Facebook claimt dat het concern niet onder de AP valt omdat het Europese hoofdkantoor zich bevindt in Ierland. Dan zou dus alleen de Ierse toezichthouder bevoegd zijn. De AP concludeert echter anders: “de AP is wel degelijk bevoegd en de ‘Nederlandse Wet bescherming persoonsgegevens’ (Wbp) is van toepassing. Het concern heeft allerlei vestigingen over de hele wereld waaronder in Nederland, dit kantoor adviseert bedrijven over het adverteren op Facebook. Deze adviezen worden gegeven om te floreren op de Nederlandse markt. Dit directe verband, namelijk het verwerken van persoonsgegevens van Nederlanders voor advertentiedoeleinden, zorgt ervoor dat het concern zich dus ook aan de Nederlandse wet moet houden”.

Er is dus veel minder zichtbaar voor de (Nederlandse) gebruiker. Alle gegevens die worden verzameld worden ook daadwerkelijk voor andere doeleinden gebruikt. Daarmee wordt vervolgens niet met voldoende voorzichtigheid omgesprongen, laat staan dat de gebruikers hier op een heldere manier over worden geïnformeerd. Maar wist je ook dat Facebook letterlijk veel meer gegevens in handen heeft dan je nu denkt?

Als je nu bijvoorbeeld in de laatste versie van Facebook bij ‘zoeken’ je volledige naam invoert en hierachter ‘foto’s’ (of ‘photos’ afhankelijk van je eventueel Engelstalige instellingen) dan verschijnen alle foto’s die ooit van jou aan Facebook zijn gelinkt. Dus ook de foto’s die je hebt verwijderd of waarvan je de tag nooit hebt geaccepteerd.

Het bovenstaande is een simpel trucje dat iedereen kan uitvoeren maar sites als ‘stalkscan.com’ laten ons nog veel meer zien. Hier kan je iemands Facebookprofiel invullen om vervolgens ‘verborgen informatie’ op te zoeken. Informatie waarvan gebruikers denken dat dit niet voor iedereen zichtbaar is, is dan toch voor iedereen te zien. Denk aan besloten groepen of afgeschermde foto’s. Dit kan heel erg pijnlijk zijn voor mensen die bijvoorbeeld lid zijn van een Facebookgroep voor mensen die zelfmoord willen plegen.

De site is bedacht door Inti De Ceukelaire, een zelfgenoemde ‘ethische hacker’. Hij wilde laten zien dat mensen een privacyprobleem hebben. De ethische hacker haalt alleen informatie naar boven die al of Facebook te vinden was, weliswaar ergens helemaal achterin Facebook, maar het was al wel beschikbaar. Misschien toch een goed idee om weer eens de privacy instellingen van je Facebookpagina te bekijken. Of wellicht drie keer na te denken over het plaatsen van een genânte foto op je Facebookpagina.