SPAT onderzoekt

Het contact tussen darmen en hersenen: je voelt wat je eet

Uit een onderzoek vorig jaar bleek dat ruim één miljoen mensen dat jaar kampten met een depressie. Hierdoor is er een grote industrie ontstaan die door middel van pilletjes en motiverende teksten probeert te helpen bij dit lijden. Voor de een werkt een specifiek merk van antidepressiva en voor de ander werken meditatieoefeningen die online te vinden zijn. Want wat voor de één werkt, doet helemaal niets voor de ander. Zo makkelijk kom je helaas niet af van depressieve gevoelens, maar er is wel iets dat simpele verlichting zou kunnen bieden: voedsel.

Mensen die aan yoga doen, weten het al: je hele lichaam staat met elkaar in verbinding. Je hersenen voelen via de zenuwen alles wat er in het lichaam gebeurt en houden het constant onder controle. Ze voelen of iets te warm of te koud is. Ze zorgen ervoor dat de temperatuur van het lichaam niet te hoog of te laag wordt door te rillen bij kou of te zweten bij hitte. Maar het brein werkt ook de andere kant op. Zo zorgen de hersenen niet alleen voor wat er in het lichaam gebeurt, maar kan wat er in het lichaam gebeurt ook de hersenen beïnvloeden.

Hersenen en darmen

De hersenen staan in direct contact met de darmen. Dat merk je bijvoorbeeld op het moment dat je stress ervaart. Zodra je in de stress schiet, heb je meer energie nodig om klaar te zijn voor wat er gaat gebeuren. Vroeger kwam die stress bijvoorbeeld als reactie op het zien van een beer, en dan moest je genoeg energie hebben om weg te rennen. Deze energie wordt uit je darmen en het voedsel dat je daar verteert, gehaald. Het rare gevoel in je maag dat je ervaart als je gespannen bent, is daar bijvoorbeeld een direct resultaat van.

Omgekeerd werkt het echter ook: mensen met darm-gerelateerde ziekten als Colitis Ulcerosa en de ziekte van Crohn hebben ook te maken met psychische klachten. Deze problemen lijken erg op de depressieve klachten: “Er is vaak een gebrek aan helderheid, geestelijke moeheid of een gevoel alsof het hoofd gevuld is met watten.” Het zijn de goede en slechte bacteriën van eten in de darmen die de werking van de darmen en daarbij de hersenen beïnvloeden. Zo wordt 95% van het gelukshormoon serotonine in het darmkanaal aangemaakt en volgens recent onderzoek kunnen sommige bacteriën de productie van het serotonine stimuleren.

Eat right, feel right

De juiste voeding kan dus invloed uitoefenen op klachten die horen bij een depressie. Serotonine heeft namelijk invloed op je stemming, libido, slaap, geheugen en sociaal gedrag. Met voedsel dat rijk is aan vezels (zoals vruchten en groenten) en melkzuurproducten met probiotica (zoals yoghurt of augurken) kun je je hersenen een handje helpen. Ook het eten van vetten kan een positieve werking op je hersenen hebben. 60% van je hersenen bestaat namelijk uit vetten. Met behulp van onverzadigde vetten in bijvoorbeeld visolie wordt de communicatie in de hersenen bevorderd, waardoor onder andere de concentratie verbetert.

Bij muizen is er onderzoek gedaan naar het transplanteren van de “goede” darmcellen. Zo is onderzocht dat muizen door middel van een fecestransplantatie ander gedrag kunnen gaan vertonen. Een schuwe muis kan bijvoorbeeld moediger gedrag gaan vertonen, maar ook kunnen muizen die voorheen geen last hadden van depressieve neigingen, opeens symptomen gaan vertonen van een depressie. Dit uitte zich in muizen die in een badje met water bijvoorbeeld eerder stopten met zwemmen om bij de overkant te komen. Bij mensen met darmklachten wordt op dit moment fecestransplantaties uitgevoerd, maar wellicht biedt dit ook meer mogelijkheden voor mensen met depressieve klachten.

Eet je gelukkig

Dat je darmen en je hersenen in direct contact staan met elkaar kan ontzettend onhandig zijn. Op het moment dat je een presentatie moet geven en je voelt je misselijk, dan komt dat niet goed uit. Maar op het moment dat je niet lekker in je vel zit en de juiste voeding je kan helpen om je (iets) beter te voelen, dan lijkt me dat een fijn gegeven. Je kunt de bacteriën in je darmen in balans houden door de juiste voeding te nuttigen en daarmee kun je zelfs de productie van serotonine stimuleren. Want hoewel een depressie echt niet opgelost wordt door het eten van meer groente, kan een verandering van dieet er misschien wel voor zorgen dat je je een dag beter voelt. En dat is altijd mooi meegenomen.