SPAT onderzoekt

Op elk drankje past een dekseltje

Geheel in naam van de wetenschap heb ik deze zomer in de Spaanse provincie Andalusië tapas onderworpen aan een smaaktest. Conclusie? What am I still doing here?!

In de Spaanse Gouden Driehoek (Cordoba, Granada, Sevilla) is het aantal traditionele tapasbarretjes gigantisch. In de met oude wijnvaten als tafeltjes ingerichte barretjes, met grote schouderhammen boven de bar ter decoratie en vrolijk gekleurde Moorse tegeltjes op de vloer en muren, geniet je van een schaaltje patatas bravas, puntje tortilla Española of glaasje koude gazpacho. In het allerbeste geval krijg je bij het bestellen van een (soms zelfs bij élk) drankje een gratis tapa en loopt er net een gitaar spelende Spanjaard langs.

Na een jaar lang studiestress in Nederland geeft deze ontspannen Spaanse setting het ultieme gevoel van rust voor deze drukke studente. Voor de Spanjaard daarentegen, die met zijn dagelijkse siësta niet per se bovenaan de lijst van meest gestreste Europeaan lijkt te staan, gaat dit zeker niet op. Het bijbehorende werkwoord, ir de tapas, betekent letterlijk “gaan” voor tapas. Hap, slik, weg en door naar het volgende tentje. Het is daarom dat vrijwel elke tapastent maar kleine tafeltjes heeft met barkrukken eraan. Grotere tafels zijn niet nodig, want het is niet nodig ergens uitgebreid te eten. Voor comfortabelere stoelen dan barkrukken geldt hetzelfde. Waar komt deze cultuur rondom het serveren van tapas nu eigenlijk vandaan?

Het verhaal gaat dat koning Alfons XIII van Spanje op een dag een taverne bezocht waar de vliegen overal om hem heen vlogen. Bang dat de koning er eentje in zijn drankje zou krijgen, dekte de eigenaar van de taverne het glas voor de koning af met een sneetje brood met een plakje ham er op. De koning was zeer verrast door het idee en vroeg bij zijn volgende drankje nog zo’n “tapa”(dekseltje) van brood op zijn drankje.

Toch lijkt de oorsprong van het serveren van een klein hapje bij een drankje al veel ouder te zijn. Nadat zijn ruiters vrijwel altijd dronken op hun paard zaten, voerde keizer Karel V al rond 1500 in dat elke herberg in Spanje verplicht bij elk drankje iets te eten moest aanbieden.

Shared dining in Holanda

Nadat je eerste lege tapasbordjes worden opgehaald, komt al snel die ene prangende vraag omhoog: waarom zien we dit concept in Nederland eigenlijk zo weinig terug? Over een gratis hapje bij mijn biertje op de Neude durf ik alleen maar te dromen. Toch zijn er wel degelijk een hoop alternatieven om in Nederland aan je favoriete Spaanse miniatuurheerlijkheden te komen. Naast de vele deals bij het populaire all you can eat tapasrestaurant La Cubanita kan de échte tapas fan zijn of haar agenda erbij pakken: er bestaat een Wereld Tapas Dag! In Nederland hebben we hier zelfs een hele Wereld Tapas Week van gemaakt, die dit jaar van 12 tot 18 juni bol stond van proeverijen, speciale acties bij restaurants en een prijs voor het beste tapas restaurant van het land: 21Pinchos, gevestigd in de Rotterdamse markthal. Afgelopen 2 september werd zelfs een Spaanse Dag georganiseerd in Amsterdam, vol tapas en flamenco workshops.

Als je het tapas eten na een zonnige vakantie in Spanje lijkt te missen om de gezelligheid van het delen van kleine hapjes, het zogenaamde idee van shared dining, zijn er al helemáál een boel mogelijkheden waarvoor je Nederland niet opnieuw uit hoeft. Zo biedt Restaurant West in Utrecht zijn gasten een zogenoemd Sam Sam menu aan. Van elk gerecht kun je ook een halve portie bestellen. Deel die porties vervolgens met diegenen met wie je bent en geniet van elk gerecht een beetje. Foodhall MOUT en de Amsterdamse Foodhallen zijn de perfecte voorbeelden van plekken waar je onder één dak een hoop verschillende kleine foodtentjes vindt. De verschillende kleine hapjes kun je vervolgens onder het genot van een drankje aan een van de gezellige tafeltjes opeten. Om het over de enorme hoeveelheid aan foodtruck festivals, volledig gefocust op het verkopen van kleine hapjes, nog niet te hebben. Twee jaarlijks terugkerende grote festivals zijn TREK en het Weekend van de Rollende Keukens. Er is deze zomer zelfs een groot Sangria feest georganiseerd in Amsterdam – kan het nog Spaanser?! Misschien ben ik toch niet helemaal in het verkeerde land geboren.