SPAT merkt op

350.000 handtekeningen voor Anne Faber, en nu?

Afgelopen week ontving Nederland afschuwelijk nieuws. Na bijna twee weken onzekerheid is afgelopen donderdag het lichaam van de 25-jarige Anne Faber gevonden. Haar lichaam is uiteindelijk in Zeewolde gevonden, waar ook de verdachte Michael P. vandaan komt. Diezelfde donderdag nog creëerde Lydia de Jong uit Dordrecht een petitie voor Anne Faber, waarmee ze afgelopen zaterdag al 351.139 handtekeningen verzamelde.

In plaats van een condoleanceregister maakte Lydia, zelf moeder van drie kinderen, een petitie aan. Wat voor verschil kan een petitie maken in deze – overigens afschuwelijke – zaak? Volgens initiatiefneemster Lydia de Jong tekent de petitie de losgebarsten volkswoede. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Deze woede komt ook naar voren in de petitie zelf: “Wij, het Nederlandse volk, eisen een onderzoek naar het falend rechtssysteem in de zaak van Michael P”.

Overigens wordt er al strafrechtelijk onderzoek gedaan naar de dood van Anne. Minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk vertelt dat er al twee onderzoeken in gang zijn gezet, maar hij “heeft wel alle begrip voor de handtekeningenactie”. Ook minister van Veiligheid en Justitie Stef Blok heeft gevraagd om onderzoek te doen naar Altrecht Avonturijn, de kliniek waar verdachte Michael P. verbleef.

Wat kan deze petitie, naast al het onderzoek dat al wordt gedaan, nog betekenen voor de dood van Anne?

Daarvoor moeten we eerst kijken naar wat een petitie kán bereiken. Een petitie, ofwel een burgerinitatief, kan gestart worden als een burger een bepaald onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer wil laten plaatsen. Om dit te bereiken, moet de initiatiefnemer 40.000 handtekeningen verzamelen. Dit lijkt in het geval van Anne ruimschoots bereikt te zijn.

Op de website van de Tweede Kamer der Staten Generaal worden, naast de benodigde handtekeningen, meer eisen gesteld aan het zogenoemde burgerinitiatief: het moet een nieuw voorstel zijn, en geen reactie op de wetgeving die de Tweede Kamer al heeft behandeld of nog gaat behandelen. Het voorstel moet verder gaan over een onderwerp waarover de Tweede Kamer beslist, dus waar de rijksoverheid over kan bepalen. Het mag niet in strijd zijn met normen en waarden en niet gaan over de Grondwet, belastingen of begrotingswetten.

Als het initiatief voldoet aan al deze vereisten dan wordt het initiatief voorgelegd aan de Tweede Kamer. Pas nadat een meerderheid van de Kamerleden instemt met het initiatief kan beleid veranderd worden. Dit is ook precies wat Lydia met de petitie wil bereiken:

“Wij roepen hen die verantwoordelijk zijn, o.a. het ministerie van Veiligheid en Justitie, ter verantwoording en eisen een verklaring. Tevens eisen wij een onderzoek naar kliniek Aventurijn Forensische Psychiatrie Altrecht en willen een verslag van de werkwijze en het beleid binnen de kliniek.’’

In de petitie wordt het falen van het rechtssysteem benoemd als veroorzaker van de dood van Anne, maar is dit wel zo? Omroep Gelderland sprak strafrechtdeskundige Henny Sackers van Radboud Universiteit Nijmegen over de bewering. Volgens Henny is de vermoedelijke dader de verantwoordelijke voor de dood van Anne, en niet zozeer een falend rechtssysteem. Hij is daarentegen wel voorstander van een onderzoek naar de kliniek: was het wel terecht om Michael P. verlof te geven?

Het blijkt dus dat de onderzoeken naar de dood van Anne, die de petitie eist, eigenlijk al uitgevoerd worden.  Hierin kan de petitie dus eigenlijk niet veel verschil maken. Voor het volk zelf betekent de petitie wél degelijk iets: het is een middel voor het volk om haar woede, onmacht en verdriet te uiten. De petitie is een middel voor iedereen om deze vreselijke gebeurtenis te kunnen verwerken, omdat de petitie het idee geeft dat het een verschil maakt. “Anne, tranen van het volk maar wij vechten voor het recht voor jou!”. Laten we dan ook hopen dat er deze keer een verschil gemaakt wordt, en dat zoiets verschrikkelijks niet meer kan gebeuren.