blue zones alive kicking
SPAT onderzoekt

Stokoud en kerngezond: het geheim achter de Blue Zones

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat Nederlandse kinderen die in 2016 geboren zijn een gemiddelde levensverwachting hebben van 81,54 jaar. Hierbij geldt voor meisjes dat hun levensverwachting van 83,13 jaar hoger ligt dan voor jongetjes, die gemiddeld 79,88 jaar oud worden. Uit een soortgelijk onderzoek van de World Health Organization (WHO) staat Japan, met een gemiddelde levensverwachting van 83,7 jaar, bovenaan. Toch zijn er een aantal plekken op de wereld waar de levensverwachting flink boven dit gemiddelde uitsteekt en waar men niet bij uitzondering zelfs 100(!) jaar of ouder wordt: de zogenaamde Blue Zones.

Samen met een team van demografen, antropologen, medisch onderzoekers en andere wetenschappers leidde Amerikaan Dan Buettner, werkzaam bij National Geographic, vanaf 2003 meerdere onderzoeken naar de vijf door hen onderscheiden Blue Zones op deze aarde. Zijn bevindingen deelt hij onder andere in een veelbesproken TED talk. Behalve dat men er gemiddeld 100 jaar of ouder wordt, leiden de inwoners van Okinawa (Japan), Ikaria (Griekenland), Sardinië (Italië), Loma Linda (Californië, USA) en Nicoya (Costa Rica) ook een gezonder en gelukkiger leven. Daarnaast komen ziektes als kanker, diabetes, Alzheimer, dementie en verschillende hart- en vaatziekten er niet tot nauwelijks voor. De grote vraag is natuurlijk wat deze vijf plekken, waar men zo stokoud wordt en kerngezond blijft, met elkaar gemeen hebben?

Fit en happy in de Blue Zones
De zogenaamde ‘Power 9’ bevat negen overeenkomstige levensstijlen in de Blue Zones. Zo halen Blue Zone bewoners hun dagelijkse beweging niet uit de sportschool, maar uit activiteiten als tuinieren, wat ze doen zonder het gebruik van mechanische voorwerpen. Ook gaan ze vrijwel overal lopend heen om aan hun natuurlijke beweging te komen. Daarnaast hebben zij allen een duidelijk doel in het leven, een passie voor iets. Nicoyanen noemen het bijvoorbeeld hun ‘plan de vida’: de reden waarom zij ’s ochtends wakker worden. Ook gaan de verschillende inwoners van Blue Zones alle op hun eigen, bijzondere wijze om met stress: mensen uit Loma Linda bidden bijvoorbeeld elke dag en de mensen uit Ikaria slaan hun dagelijkse middagdutje zelden over om zo hun stresslevel zo laag mogelijk te houden. Gelukkiger wordt de Blue Zone inwoner ook van een hechte vriendenkring, een nauwe band met zijn familie en een heus community gevoel. Ouders investeren hier dan ook veel tijd in hun kinderen waardoor ze op oudere leeftijd vrijwel altijd bij hun kinderen of kleinkinderen inwonen.

Ik hoor je denken: als deze specifieke groep wereldbewoners zo fit en kerngezond is, heeft dat toch ongetwijfeld ook iets met hun voeding te maken? Absoluut, maar dit magische dieet is minder onmogelijk of ingewikkeld dan je denkt. Hun geheime voedingspatroon? Plantaardig voedsel, een enkele keer een kleine portie vlees en elke dag rond vijven een tot twee glaasjes wijn. Dat valt mee toch? Tenminste, als je je aan de 80 procent regel houdt: stoppen met eten als je maag eigenlijk nog 20 procent meer eten aan kan om volledig vol te zitten. De inwoners van Okinawa herinneren elkaar dagelijks aan deze regel door de uitspraak hara hachi bu: “We stoppen met eten”.

Slapen, wijn en vriendschap
Kunnen wij als Nederlanders, inclusief onze tijd-is-geld mentaliteit, nog iets leren van de Blue Zone inwoners? Laten we collectief onze sportschoolpasjes in de prullenbak gooien en onze werk- en studiestress vergeten door een middagdutje te doen voordat we onze oma’s en opa’s opbellen om te vragen wanneer we weer eens langs kunnen komen. Later op de dag lopen we met z’n allen naar de supermarkt om er onze favoriete wijn uit de schappen te halen om met onze beste vrienden op onze nieuwe levensstijl te proosten. Honger na deze gezellige borrel? Let’s go together to fitfoodbar Bluzone2Go in Utrecht voor een Blue Zone waardig avondmaal, geïnspireerd op gerechten uit de Blue Zones in Japan, Griekenland, Italië, de VS en Costa Rica. Aan zo’n plan de vida kunnen we in Nederland ook wel wennen toch?!